Sức khỏe mạch máu

Hệ thống mạch máu là mạng lưới vận chuyển sự sống. Hiểu và chăm sóc đúng cách giúp bạn phòng tránh nhiều bệnh nguy hiểm.

Hiểu về hệ tuần hoàn

Hệ tuần hoàn bao gồm tim, động mạch, tĩnh mạch và mao mạch. Tim bơm máu đi khắp cơ thể qua động mạch, mang theo oxy và dưỡng chất. Sau khi nuôi dưỡng các mô, máu trở về tim qua tĩnh mạch để được bơm lên phổi lấy oxy mới.

Khi hệ thống này hoạt động trơn tru, mỗi tế bào đều nhận đủ dinh dưỡng. Nhưng khi mạch máu bị tổn thương hoặc tắc nghẽn, các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng có thể xảy ra.

Các thành phần chính

  • Động mạch: Mang máu giàu oxy từ tim đi nuôi cơ thể
  • Tĩnh mạch: Đưa máu nghèo oxy trở về tim
  • Mao mạch: Mạch nhỏ nối động mạch và tĩnh mạch, nơi trao đổi chất diễn ra
Hệ tuần hoàn

Các vấn đề thường gặp

Giãn tĩnh mạch

Nguyên nhân

  • Đứng hoặc ngồi quá lâu trong ngày
  • Yếu tố di truyền trong gia đình
  • Thừa cân, béo phì
  • Mang thai (do áp lực lên tĩnh mạch chân)
  • Tuổi tác làm van tĩnh mạch yếu đi

Cách phòng ngừa

  • Tránh đứng hoặc ngồi một chỗ quá 30 phút
  • Nâng cao chân khi nghỉ ngơi
  • Mang vớ y khoa hỗ trợ tĩnh mạch
  • Duy trì cân nặng hợp lý
  • Tập thể dục đều đặn, đặc biệt đi bộ và bơi lội

Xơ vữa động mạch

Yếu tố nguy cơ

  • Cholesterol cao trong máu
  • Huyết áp cao không kiểm soát
  • Hút thuốc lá
  • Tiểu đường
  • Ít vận động và chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa

Biện pháp bảo vệ

  • Kiểm tra cholesterol và huyết áp định kỳ
  • Bỏ thuốc lá hoàn toàn
  • Ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt
  • Hạn chế thực phẩm chiên xào, đồ ăn nhanh
  • Tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần

Huyết khối tĩnh mạch

Khi nào cần lo lắng

  • Sưng đột ngột ở một chân
  • Đau hoặc nhức ở bắp chân
  • Da đỏ hoặc ấm bất thường
  • Sau khi nằm lâu hoặc bay đường dài

Phòng tránh

  • Di chuyển thường xuyên khi ngồi lâu
  • Khi bay đường dài, đứng dậy và đi lại mỗi giờ
  • Uống đủ nước để máu không đặc
  • Mang vớ nén khi bay hoặc ngồi lâu

Bài tập tốt cho tuần hoàn

Vận động đều đặn là cách hiệu quả nhất để tăng cường lưu thông máu. Dưới đây là các bài tập được khuyến nghị.

Đi bộ nhanh

30 phút mỗi ngày. Kích thích bơm máu ở bắp chân, giúp máu tĩnh mạch trở về tim hiệu quả hơn.

Phù hợp: Mọi lứa tuổi

Bơi lội

Áp lực nước hỗ trợ tuần hoàn, giảm tải trọng lên khớp. Rất tốt cho người có vấn đề về tĩnh mạch.

Phù hợp: Người thừa cân, đau khớp

Đạp xe

Tăng cường cơ chân và cải thiện tuần hoàn mà không gây áp lực lên khớp như chạy bộ.

Phù hợp: Người trung niên trở lên

Yoga

Các tư thế nâng chân và đảo ngược giúp máu lưu thông, đồng thời giảm căng thẳng cho tim.

Phù hợp: Người ít vận động, căng thẳng

Nâng gót chân

Bài tập đơn giản có thể làm ở bàn làm việc. Đứng nhón gót 15-20 lần, nghỉ, lặp lại 3 lượt.

Phù hợp: Người ngồi văn phòng

Xoay cổ chân

Khi ngồi, nâng chân và xoay cổ chân theo vòng tròn. Làm 10 vòng mỗi bên, lặp lại 2-3 lượt.

Phù hợp: Khi bay, làm việc

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Mặc dù nhiều vấn đề tuần hoàn có thể phòng ngừa bằng lối sống, một số tình huống cần được chuyên gia đánh giá:

  • !Đau ngực, khó thở hoặc choáng váng đột ngột
  • !Sưng, đau một chân kèm theo da đổi màu
  • !Tĩnh mạch nổi to, đau nhức không giảm sau nghỉ ngơi
  • !Vết loét ở chân lâu lành hoặc không lành
  • !Tay chân thường xuyên lạnh, tái hoặc tê bì

Đừng chờ đợi khi có các dấu hiệu nghiêm trọng. Khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề tim mạch.